Yapay Zekâ (YZ) Kullanım Politikası

Yapay Zekâ (YZ) Kullanım Politikası

1. Amaç

Bu politika, yapay zekâ (YZ) ve jeneratif YZ araçlarının yazarlar, hakemler ve editörler tarafından hangi koşullarda ve nasıl kullanılabileceğini düzenlemek; şeffaflığı sağlamak; akademik bütünlüğü, sorumluluğu ve etik ilkeleri korumak amacıyla oluşturulmuştur.

2. Kapsam

Bu politika aşağıdaki paydaşlar için bağlayıcıdır:

  • Makale yazarları (ilk yazar ve tüm katkı sağlayanlar),

  • Hakemler,

  • Editörler ve yayın kurulu üyeleri.

Politika; makale metni, tablolar, şekiller, kodlar, veri setleri ve ek materyaller dâhil olmak üzere tüm gönderiler için geçerlidir.

3. Temel İlkeler

  • Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez.

  • Yapay zekâ kullanımında şeffaflık esastır.

  • Yazarlar, gönderilen çalışmanın tüm içeriğinden nihai olarak sorumludur.

  • Yapay zekâ araçları yardımcı araçlar olarak kullanılabilir; bilimsel sorumluluk devredilemez.

4. Yazarlar için Kurallar

4.1. Zorunlu Beyan

Yapay zekâ kullanımı söz konusuysa, yazarlar Teşekkür bölümünde veya ayrı bir “Yapay Zekâ Kullanımı” başlığı altında aşağıdaki bilgileri açıkça belirtmelidir:

  • Kullanılan aracın adı ve sürümü,

  • Hangi amaçla ve hangi bölümlerde kullanıldığı,

  • Üretilen çıktının nasıl doğrulandığı ve düzenlendiği.

YZ hiçbir koşulda yazar olarak listelenemez.

YZ ile üretilmiş görseller veya şekiller için kaynak ve kullanım izni açıkça belirtilmelidir.

YZ tarafından önerilen referansların doğruluğu yazarların sorumluluğundadır.

4.2. Yasaklı Uygulamalar (Reddedilme Nedeni)

  • Çalışmanın tamamının veya temel bilimsel içeriğinin YZ tarafından üretilmesi ve beyan edilmemesi,

  • Uydurma veri, referans veya yanlış bilgi içeren YZ çıktılarının kullanılması,

  • Yapay zekânın yazar olarak gösterilmesi.

5. Hakemler için Kurallar

Hakemler YZ araçlarını dil düzenleme veya ön kontrol amaçlı yardımcı araç olarak kullanabilir; ancak:

  • Gizli içerikleri üçüncü taraf YZ hizmetlerine yükleyemezler,

  • Nihai değerlendirme kendi uzman görüşlerine dayanmalıdır,

  • YZ kullanımı varsa bu durum değerlendirme raporunda belirtilmelidir.

6. Editörler ve Yayın Kurulu

Editörler:

  • Gizli içerikleri yetkisiz YZ sistemlerine aktaramaz,

  • Şüpheli durumlarda yazarlardan YZ kullanım beyanı isteyebilir,

  • Gerekli gördüklerinde ek açıklama veya doğrulama talep edebilir.

7. Denetim ve Yaptırımlar

Dergi, YZ kullanım beyanlarını doğrulamak amacıyla editoryal değerlendirme, metin inceleme araçları ve manuel kontroller uygulayabilir. Bu araçlar tek başına kesin kanıt olarak kullanılmaz, nihai karar editoryal değerlendirmeye dayanır.

Beyan eksikliği veya etik ihlal tespit edilmesi hâlinde:

  • Yayın öncesinde: makale reddedilebilir,

  • Yayın sonrasında: düzeltme, geri çekme veya kurum bildirimi yapılabilir.

8. Yazarlar için Örnek Beyan Metinleri

Türkçe (kısa):
“Bu çalışmada dil düzenleme amacıyla OpenAI ChatGPT (sürüm X.X) kullanılmıştır. Üretilen tüm çıktılar yazarlar tarafından gözden geçirilmiş, doğrulanmış ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır.”

İngilizce (kısa):
“This study used OpenAI ChatGPT (version X.X) for language polishing. All outputs were reviewed, verified, and edited by the authors, who take full responsibility for the content.”

Bu politika; yayın etiği alanındaki iyi uygulamalar ve uluslararası editoryal kılavuzlar (COPE, DOAJ, WAME vb.) ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.