Yayın Etiği

Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirimi

Uluslararası Öğrenen Toplum Dergisi (UÖTD), yayın etiği ve akademik dürüstlük konularında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ni esas alır ve etik süreçlerini Committee on Publication Ethics (COPE) ilkeleri doğrultusunda yürütür.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Yazarlar;

  • Gönderilen çalışmanın özgün olduğunu,

  • Daha önce yayımlanmadığını ve eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmediğini,

  • Tüm kaynakların uygun biçimde atıfla gösterildiğini,

  • Olası çıkar çatışmaları, sponsorluklar veya finansal desteklerin açıkça beyan edildiğini,

  • Gerekli durumlarda etik kurul onayının alındığını

kabul ve beyan ederler.

İnsan Katılımcılar ve Kişisel Veri İçeren Araştırmalar
İnsan katılımcılarla yürütülen tüm araştırmalarda (anket, görüşme, odak grup, deney, gözlem, çevrimiçi veri toplama yöntemleri dâhil) ve/veya kişisel veri içeren çalışmalarda etik kurul onayı zorunludur. Etik kurul onayı, araştırmanın yürütüldüğü ülke veya kurumda yetkili ve tanınmış bir etik kuruldan alınmış olmalıdır.

Etik Kurul Onayı Gerekmeyen Çalışmalar
Etik kurul onayı gerekmeyen çalışmalar için yazarlar, bu durumun nedenlerini açık, gerekçeli ve doğrulanabilir biçimde makalede veya etik beyan bölümünde belirtmekle yükümlüdür. “Etik kurul onayı gerekmemektedir” ifadesi tek başına yeterli değildir; gerekçe açıkça yazılmalıdır.

Bilgilendirilmiş Onam (Informed Consent)
İnsan katılımcıların yer aldığı tüm çalışmalarda bilgilendirilmiş onam alınması zorunludur. Katılımcılara araştırmanın amacı, kapsamı, olası riskleri, veri kullanımı ve gizlilik esasları açıkça bildirilmelidir.

  • Yazılı onam tercih edilir.

  • Yazılı onamın mümkün olmadığı durumlarda (çevrimiçi anketler gibi) onamın nasıl alındığı açıkça belirtilmelidir.

  • Katılımcılar istedikleri zaman çalışmadan çekilme hakkına sahiptir.

Çocuklar ve Hassas (Kırılgan) Gruplar
Çocuklar (18 yaş altı bireyler), engelli bireyler, mülteciler, mahkûmlar, yaşlılar veya karar verme kapasitesi sınırlı grupları kapsayan araştırmalarda özel etik hassasiyetler uygulanır.

  • Çocuklarla yapılan çalışmalarda ebeveyn/yasal vasi onayı zorunludur.

  • Araştırma, katılımcının fiziksel, psikolojik veya sosyal zarar görmesine yol açmayacak şekilde tasarlanmalıdır.

  • Bu gruplara yönelik çalışmalar için etik kurul onayında özel bir değerlendirme bulunmalıdır.

Uluslararası Etik Standartlar ve Yayın Etiği
Bu dergi/ yayınevi, araştırma ve yayın etiğinde uluslararası standartları benimser ve aşağıdaki ilkelere uyumu zorunlu kılar:

Yazarlar, çalışmalarının bu ilkelere uygun olduğunu açıkça beyan etmekle yükümlüdür.

Yazarlar, makale gönderimi sırasında dergi tarafından talep edilen etik beyan formunu onaylamakla yükümlüdür.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

Editörler;

  • Ayrımcılık yapmaksızın tarafsız ve bilimsel ölçütlere dayalı değerlendirme yapmayı,

  • Gönderilen çalışmaların gizliliğini korumayı,

  • Çıkar çatışması bulunan durumlarda değerlendirme sürecinden çekilmeyi,

  • Tüm editoryal süreçleri Baş Editör koordinasyonunda yürütmeyi

taahhüt ederler.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Hakemler;

  • Bilimsel nesnellik ve gizlilik ilkelerine uymayı,

  • Kişisel veya kurumsal çıkar çatışması bulunan çalışmaları değerlendirmemeyi,

  • Değerlendirme sürecinde elde ettikleri bilgileri üçüncü kişilerle paylaşmamayı

kabul ederler.

Etik İhlaller ve Yayın Kötüye Kullanımı

İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma, çoklu yayın, dilimleme (salami slicing) ve benzeri etik ihlaller tespit edildiğinde dergi, COPE yönergeleri doğrultusunda gerekli incelemeleri yapar ve uygun yaptırımları uygular. Bu yaptırımlar arasında makalenin reddi, yayından geri çekilmesi ve ilgili kurumların bilgilendirilmesi yer alabilir.