Rehber Öğretmen Gözünden Okullarda Çocuk Temelli Acil Durum Yönetimi
DOI:
https://doi.org/10.64782/istlj.2259346-365Anahtar Kelimeler:
rehber öğretmen- çocuk temelli acil durum yönetimi- afet hazırlığı- psikolojik destek- aile katılımı- eğitimde güvenlikÖne çıkanlar
Öz
Bu araştırmanın amacı, rehber öğretmenlerin gözünden okullarda çocuk temelli acil durum yönetimi süreçlerini incelemek ve afet öncesi hazırlık, afet sırası müdahale ve afet sonrası psikososyal destek uygulamalarını değerlendirmektir. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) yaklaşımı kullanılmıştır. Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan 15 rehber öğretmen, ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş; verilerin kodlanmasında NVivo 14 programı kullanılmıştır. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir: rehber öğretmenlerin acil durum yönetimindeki rolleri, çocukların psikolojik ihtiyaçları, karşılaşılan zorluklar, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri, iyileştirme önerileri. Bulgular, rehber öğretmenlerin afet süreçlerinde aktif rol aldıklarını, ancak okul afet planlarının uygulamada yetersiz kaldığını göstermektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğu, afet sonrası dönemde çocukların yoğun kaygı ve travma belirtileri yaşadığını ve bu süreçte psikolojik destek hizmetlerinin yetersiz olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, çocuk temelli acil durum yönetimi kapsamında rehber öğretmenlerin bilgi, beceri ve koordinasyon yetkinliklerinin artırılması; psikososyal destek sistemlerinin kurumsal düzeyde güçlendirilmesi gerekmektedir. Bulgular, çocuk hakları ve afet yönetimi alanında politika geliştiricilere ve okul yöneticilerine yönelik somut öneriler sunmaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Aktaş Salman, U., Arık, B. M., Gencer, E. G., Tunca E., Kesbiç, K., Korlu, Ö. ve Akay, S. S. (2023, 14 Mart). 6 şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerin eğitime etkileri bilgi notu - 1. Eğitim Reformu Girişimi.
Bahadır, H. ve Uçku, R. (2018). Uluslararası acil durum veri tabanına göre Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki afetler. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(1), 28-33. DOI: https://doi.org/10.21324/dacd.348117
Bullock, J., Haddow, G. D., & Coppola, D. P. (2017). Introduction to emergency management. Butterworth-Heinemann. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-803064-6.00016-0
Çelik, K. (2007). Okullarda acil durum yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Danışman, I. G., & Okay, D. (2017). Afetlerin çocuk ve ergenler üzerindeki etkileri ve müdahale yaklaşımları. Turkiye Klinikleri Psychology-Special Topics, 2(3), 189-197.
Ekşi, A. (2016). Afetlerden Sonra Ortaya Çıkabilecek Çevresel Risklerin Yönetimi. Hastane Öncesi Dergisi, 1(2), 15-25.
Erbil, F. (2023). Türkiye'de Krizler, Afetler ve Çocuk. Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 357-372. DOI: https://doi.org/10.47613/reflektif.2023.110
Gürbüz, F., & Koyuncu, N. E. (2023, March). Çocuklar ve Deprem. In International Conference on Scientific and Academic Research, 1, 379-383.
Karabulut, D., & Bekler, T. (2019). Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 368-376. DOI: https://doi.org/10.21324/dacd.500356
Karakuş, U., & Önger, S. (2017). 8. Sınıf Öğrencilerinin Doğal Afet ve Afet Eğitimi Kavramını Anlama Düzeyleri. Journal of History Culture and Art Research, 6(6), 482-491. DOI: https://doi.org/10.7596/taksad.v6i6.1247
Kaya, E., & Özcebe, H. (2013). Afetlerin Çocuk Sağlığı Üzerindeki Etkileri. TAF Preventive Medicine Bulletin, 12(4). DOI: https://doi.org/10.5455/pmb.1-1340195612
Kılıç, A. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi: Malatya Gözlem, İnceleme ve Tespit Raporu.
Limoncu, S. ve Atmaca, A. B. (2018). Çocuk Merkezli Afet Yönetimi. Megaron, 13(1), 132-143. https://doi.org/10.5505/megaron.2017.49369
McLoughlin, D. (1985). A framework for integrated emergency management. Public Administration Review, 45, 165. DOI: https://doi.org/10.2307/3135011
MEB. (2023). Psikososyal Destek Programı Dokümanları. MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=1759
Özdikmen, T. (2015). Afet ve acil durum yönetimi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
İndir
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Kategoriler
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Uluslararası Öğrenen Toplum Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
