Özgül Öğrenme Güçlüğüne Sahip Öğrenciler İçin Fen Eğitimi: Meta-Analiz Çalışması
DOI:
https://doi.org/10.64782/istlj.318222-40Anahtar Kelimeler:
Meta-analiz- Fen eğitimi- Özel eğitim- Öğrenme güçlüğüÖne çıkanlar
- Fen eğitimi müdahalelerinin güçlü etkisi tespit edildi
- Uygulama ve ölçüm farklılıkları tespit edildi
- Ölçüm türleri uzun süreli öğrenmede daha güçlü sonuçlar ortaya çıkmaktadır
- Yayın yanlılığı analizleri sonuçların güvenilir ve tutarlı olduğunu göstermektedir.
- Duyarlılık analizleri bulguların sağlam olduğunu ortaya koymaktadır.
Öz
Özgül öğrenme güçlüğüne sahip öğrenciler için fen eğitimi alanında gerçekleştirilen deneysel çalışmaların sonuçlarının meta-analiz yöntemi ile incelenerek uygulanan öğretim yöntemlerinin öğrencilerin öğrenme çıktıları üzerindeki genel etki büyüklüğünü belirlemeyi hedefleyen bu çalışmada meta-analiz kapsamında toplam 10 çalışma ve 20 etki büyüklüğü analiz edilmiştir. Bu etkiler farklı yıllarda yayımlanmış çalışmalardan elde edilmiş olup her çalışmada deney ve kontrol gruplarına ait örneklem büyüklükleri ve ölçüm sonuçları rapor edilmiştir. Çalışmalarda incelenen sonuç değişkenleri arasında immediate test, delayed test, delayed recall, diagram test, vocabulary learning, science vocabulary gibi farklı öğrenme çıktıları bulunmaktadır. Bu değişkenler daha sonra moderatör analizlerinde de kullanılmıştır. Verilerin analizi için R yazılımı ve metafor paketi kullanılmıştır. Random-effects modeli uygulanmış ve heterojenlik Q istatistiği ve I² değeri ile incelenmiştir. Moderatör analizleri yapılmıştır. Meta-analiz sonuçları, özgül öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için fen eğitimi müdahalelerinin büyük düzeyde etkisi olduğunu göstermiştir (g ≈ 1.06). Heterojenlik yüksek bulunmuştur (I² ≈ %81). Yayımlanma yılı etkili olmamış, ancak ölçüm türleri etkiyi etkilemiştir. Yayın yanlılığı incelemeleri, bulguların güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Müdahalelerin, öğrencilerin akademik başarılarını artırmada etkili olduğu belirlenmiş fakat alanyazının çok eski ve dar olduğu da tespit edilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
Aksoy, Ş. G. (2019). Yaşam boyu özgül öğrenme güçlüğü. İKSSTD, 11(Ek sayı), 34-39.
Alfonso, V. C., & Flanagan, D. P. (2018). Essentials of specific learning disability identification. John Wiley & Sons.
Asghar, A., Sladeczek, I. E., Mercier, J., & Beaudoin, E. (2017). Learning in science, technology, engineering, and mathematics: Supporting students with learning disabilities. Canadian Psychology/psychologie canadienne, 58(3), 238. DOI: https://doi.org/10.1037/cap0000111
Aydede, M. N., & Kesercioğlu, T. (2012). Aktif Öğrenme Uygulamalarının Öğrencilerin Kendi Kendine Öğrenme Becerilerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(43), 37-49.
Bakken, J. P., Mastropieri, M. A., & Scruggs, T. E. (1997). Reading comprehension of expository science material and students with learning disabilities: A comparison of strategies. The Journal of Special Education, 31(3), 300-324. DOI: https://doi.org/10.1177/002246699703100302
Bilancia, G., Marazzi, M., & Filippi, D. (2015). Neurorehabilitation applied to specific learning disability: Study of a single case. NeuroRehabilitation, 37(3), 405-423. DOI: https://doi.org/10.3233/NRE-151270
Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P., & Rothstein, H. R. (2021). Introduction to meta-analysis. John Wiley & Sons. DOI: https://doi.org/10.1002/9781119558378
Brigham, F. J., Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (2011). Science education and students with learning disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 26(4), 223-232. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-5826.2011.00343.x
Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203771587
Done, E. J., Knowler, H., Lazar, I., Hayes, S., Lait, J., & Porres, A. P. (2025). (Un) just transitions for youth and the disabled? The exclusionary pressures facing science, technology, engineering and mathematics (STEM) education. Energy Research & Social Science, 129, 104371. DOI: https://doi.org/10.1016/j.erss.2025.104371
Duval, S., & Tweedie, R. (2000). Trim and fill: a simple funnel-plot–based method of testing and adjusting for publication bias in meta-analysis. Biometrics, 56(2), 455-463. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0006-341X.2000.00455.x
Erdağı, S., & Önel, A. (2015). İstasyon tekniğinin uygulandığı fen ve teknoloji dersine ilişkin öğrenci görüş ve performanslarının değerlendirilmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 2(1), 28-37. DOI: https://doi.org/10.12780/uusbd.75570
Higgins, J. P., Thompson, S. G., Deeks, J. J., & Altman, D. G. (2003). Measuring inconsistency in meta-analyses. bmj, 327(7414), 557-560. DOI: https://doi.org/10.1136/bmj.327.7414.557
Karabulut, H. A., Uçar, A. S., & Uçar, K. (2021). Türkiye’de özel gereksinimli öğrencilerle Fen Bilimleri öğretimine ilişkin yapılan araştırmaların gözden geçirilmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 62-85. DOI: https://doi.org/10.33400/kuje.895279
Kirk, S. A. (2014). Republication of “learning disabilities: A historical note”. Intervention in School and Clinic, 50(2), 125-128. DOI: https://doi.org/10.1177/1053451214531393
Mastropieri, M. A., & Scruggs, T. E. (1997). Best practices in promoting reading comprehension in students with learning disabilities 1976 to 1996. Remedial and Special Education, 18(4), 198-213. DOI: https://doi.org/10.1177/074193259701800402
Mastropieri, M. A., Scruggs, T. E., & Magnusen, M. (1999). Activities-oriented science instruction for students with disabilities. Learning Disability Quarterly, 22(4), 240-249. DOI: https://doi.org/10.2307/1511258
Morgan, H. (2022). Conducting a qualitative document analysis. The qualitative report, 27(1), 64-77. DOI: https://doi.org/10.46743/2160-3715/2022.5044
Nas, S. E., Çoruhlu, T. Ş., Çalık, M., Ergül, C., & Gülay, A. (2019). Öğrenme güçlüğü yaşayan ortaokul öğrencilerine yönelik fen deneyleri kılavuzunun etkililiğinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(3), 501-534. DOI: https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.484937
Olçun, H. (2020). Fen bilgisi öğretmenlerinin sınıf yönetimi yeterliklerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi.
Özdemir, D. (2022). Özel öğrenme güçlüğü tanısına sahip kaynaştırma öğrencilerinin sınıftaki sosyal uyumlarına yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Biruni Üniversitesi.
Pecini, C., Spoglianti, S., Michetti, S., Bonetti, S., Di Lieto, M. C., Gasperini, F., ... & Chilosi, A. M. (2015). Telerehabilitation in developmental dyslexia: methods of implementation and expected results. Minerva pediatrica, 70(6), 529-538. DOI: https://doi.org/10.23736/S0026-4946.16.04426-1
Reid, G. (2012). Dyslexia and inclusion: classroom approaches for assessment, teaching and learning. Routledge.
Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (2007). Science learning in special education: The case for constructed versus instructed learning. Exceptionality, 15(2), 57-74. DOI: https://doi.org/10.1080/09362830701294144
Scruggs, T. E., Mastropieri, M. A., Bakken, J. P., & Brigham, F. J. (1993). Reading versus doing: The relative effects of textbook-based and inquiry-oriented approaches to science learning in special education classrooms. The Journal of Special Education, 27(1), 1-15. DOI: https://doi.org/10.1177/002246699302700101
Swanson, H. L. (1999). Interventions for students with learning disabilities: A meta-analysis of treatment outcomes. Guilford Press.
Swanson, H. L., & Hoskyn, M. (1998). Experimental intervention research on students with learning disabilities: A meta-analysis of treatment outcomes. Review of educational research, 68(3), 277-321. DOI: https://doi.org/10.3102/00346543068003277
Tosun, C. (2022). Bibliometric and content analyses of articles related to science education for special education students. International Journal of Disability, Development and Education, 69(1), 352-369. DOI: https://doi.org/10.1080/1034912X.2021.2016659
Turan, Z., & Atila, G. (2021). Augmented reality technology in science education for students with specific learning difficulties: Its effect on students’ learning and views. Research in Science & Technological Education, 39(4), 506-524. DOI: https://doi.org/10.1080/02635143.2021.1901682
Vaughn, S., & Bos, C. S. (2020). Strategies for teaching students with learning and behavior problems. New Jersey: Pearson.
Villanueva, M. G., Taylor, J., Therrien, W., & Hand, B. (2012). Science education for students with special needs. Studies in Science Education, 48(2), 187-215. DOI: https://doi.org/10.1080/14703297.2012.737117
Williams, K. J., Walker, M. A., Vaughn, S., & Wanzek, J. (2017). A synthesis of reading and spelling interventions and their effects on spelling outcomes for students with learning disabilities. Journal of learning disabilities, 50(3), 286-297. DOI: https://doi.org/10.1177/0022219415619753
Yee, G., & Kirst, M. (1994). Lessons from the new science curriculum of the 1950s and 1960s. Education and Urban Society, 26(2), 158-171. DOI: https://doi.org/10.1177/0013124594026002004
Yenioğlu, B. Y., Yenioğlu, S., Sayar, K., & Ergüleç, F. (2024). Using augmented reality based intervention to teach science to students with learning disabilities. Journal of Special Education Technology, 39(1), 108-119. DOI: https://doi.org/10.1177/01626434231184829
Young, A. R., & Beitchman, J. H. (2014). Specific learning disorder. Gabbard’s treatments of psychiatric disorders. 5th ed. Washington: American Psychiatric Publishing, 77-92. DOI: https://doi.org/10.1176/appi.books.9781585625048.gg05
İndir
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Kategoriler
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Uluslararası Öğrenen Toplum Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
